Özel Sipariş
Özel Sipariş
Deri Rehberi
İstanbul'da iki kişilik bir atölyeyiz: Zafer keser ve eyer dikişiyle diker, Pınar tasarlar. Bu, işe başladığımızda keşke olsaydı dediğimiz başvuru kaynağı — etiketler ne anlatır, tabaklama ve yüzey işlemi aslında neyi belirler, deri ne kalınlıkta olmalı, su her malzemeye ne yapar ve işe yarayan deri bakımı nasıl yapılır. Tezgâhtan yazıldı, güncel tutuluyor, dilediğiniz gibi alıntılayabilirsiniz.
Deri dört sınıfta satılır ve yalnızca ilk ikisi derinin bütün bir yüzeyidir. Bu adlar kalite vaadi değil, yasal kategorilerdir; “genuine leather” sınıfının hâlâ deri denmesine izin verilen en zayıf seçenek olmasının nedeni de bu. Dikkat: İngilizcede “genuine leather” bir kalite sınıfıdır, yani üst yüzey alındıktan sonra kalan alt katman; Türkçedeki “hakiki deri” etiketiyle karıştırmayın — o yalnızca “gerçek deri” demektir.
| Sınıf | Ne satın alıyorsunuz | Nasıl yaşlanır | Ele veren işaret |
|---|---|---|---|
| Full grain | Derinin bozulmamış üst katmanı; damar ve yara izlerine dokunulmamış. | Koyulaşarak patina kazanır ve kırışır. Onlarca yıl boyunca güzelleşir. | Hiç tekrar etmeyen gözenekler ve izler; başta sıkı; kesik kenarda sık lifler. |
| Top grain | Aynı üst katman; izleri gidermek için hafifçe zımparalanmış, sonra yeniden kaplanmış. | Güzelleşerek değil, kibarca yaşlanır. Sonuna kadar tekdüze kalır. | Hafif bir kaplamalı düzgün bir yüzey; hâlâ deri kokar. |
| “Genuine leather” | Yüzey (damar) katmanı alındıktan sonra kalan alt split katmanlar; dolgu yapılmış, kaplanmış ve üzerine yapay desen basılmış. | Çatlar ve pul pul dökülür, genellikle birkaç yıl içinde. | Kusursuzca tekrar eden bir desen; hafif plastik bir dokunuş. |
| Rejenere (bonded) deri | Bir taşıyıcı tabakaya yapıştırılmış öğütülmüş deri artıkları — içeriğin genellikle yalnızca %10–20'si deridir. | Tabaka tabaka soyulur. Deri dünyasının sunta levhası. | Her kesik kenarda görünen kumaş astar; tutkal kokusu. |
Yaptığımız her şey full grain ve bitkisel tabaklanmıştır. Diğer sınıflar sahtekârlık olduğu için değil — top grain derinin dürüst kullanım alanları var — kuşaktan kuşağa geçmesi için nesneler yaptığımızdan; o kadar uzun yalnızca bozulmamış yüzey dayanır. Daha fazlası: deri etiketleri aslında ne anlatır · bir ustadan deri anatomisi dersi · “gerçek deri” neden kaliteli deri demek değildir.
Hiçbir alete ihtiyacınız yok. Bu sırayla yapılan dört kontrol, bir mağaza rafındaki parçaların neredeyse hepsini çözer.
Fotoğraflı uzun sürümü: bir ustanın 60 saniyelik kontrolü. Kafanızı karıştıran kenarsa, ustalar neden önce kenara bakar yazısı nedenini anlatıyor.
Ham deriyi deriye dönüştüren şey tabaklamadır; seçilen yöntem de ardından gelen her şeyin karakterini belirler: nasıl koktuğunu, perdahlanıp perdahlanmadığını, bir gün patina kazanıp kazanmayacağını.
| Tabaklama | Süre | Doku ve koku | Nasıl yaşlanır | Nereye uygun |
|---|---|---|---|---|
| Bitkisel | Haftalardan aylara; meşe, mimoza ya da kestane kabuğundan elde edilen bitkisel tanenlerle. | Başta sıkı; sıcak, tatlı bir kokusu var. | Perdahlanır, koyulaşır, derin bir patina kazanır. | Çantalar, kemerler, kılıflar, yapısı olan her şey. |
| Krom | Yaklaşık bir gün, krom tuzlarıyla. | Hemen yumuşak, hafif kimyasal kokulu. | Aşağı yukarı satın alındığı gibi kalır. | Giysiler, astarlar, döşemelik, yumuşak çantalar. |
| Karma (retan) | Hızlı bir krom tabanı, bitkisel tanenlerle tamamlanır. | Yumuşak; bitkisel tabaklamanın karakterinden bir parça taşır. | Hangi ebeveyn baskınsa ona çeker. | Kaliteli ayakkabı derisi. |
Biz yavaş tabaklanmışı seçiyoruz. Karşılaştırmanın tamamı: tabaklama neyi belirler. İlgili deriler: crazy horse, bilerek iz alan deri · deri neden öyle kokar.
Yüzey işlemi boyanın üstünde duran katmandır ve sahiplerinin en çok önem verdiği tek şeyi belirler: parça iz aldığında ne olacağını.
| Yüzey | Yüzeyde ne var | İz alma | Patina | İyileşebilir mi? |
|---|---|---|---|---|
| Anilin | Liflere işlemiş çözünür boya. Pigment kaplama yok. | Kolayca — her gözenek ve yara izi görünür. | En hızlı ve en derin. | Evet. Balmı içer; sıcak bir parmak çiziklerin çoğunu kapatır. |
| Yarı anilin | Boya artı ince, koruyucu bir üst kat. | Orta düzeyde. | Daha yavaş, daha sığ. | Kısmen. |
| Pigmentli | Derinin üstünde opak bir boya katmanı. | Üçünün en azı — direnir. | Yok. Onun yerine aşınıp delinir. | Hayır. Film bir kez kırıldı mı, kırık kalır. |
Deri neden soyulur sorusunu açıklayan tablo bu: kaplama bozulabilir, lif bozulmaz. Bakın: derinin yüzey işlemi aslında neyi belirler ve gerçek deri neden soyulmaz.
Deri ağırlıkla satılır; bu aslında kılık değiştirmiş bir kalınlıktır. Fit kare başına bir ons, yaklaşık altmış dörtte bir inç, yani 0,4 mm eder — dolayısıyla milimetreyi bulmak için onsu iki buçuğa bölün. Dört onsluk deri 1,6 mm, sekiz onsluk deri 3,2 mm'dir.
| Ons | Milimetre | Nereye uygun |
|---|---|---|
| 2–3 oz | 0,8–1,2 mm | Astarlar, cüzdan içleri, dantel işleri. |
| 3–4 oz | 1,2–1,6 mm | Kartlıklar, defter kılıfları, astarsız yumuşak çantalar. |
| 4–5 oz | 1,6–2,0 mm | Tote çanta gövdeleri, hafif çantaların askıları. |
| 5–6 oz | 2,0–2,4 mm | Kemerler, çanta tabanları, amerikan servisler ve masa pedleri. |
| 8–10 oz | 3,2–4,0 mm | Silah kılıfları, saraciye, bıçak kınları. |
İki uyarı. Ağırlık sıradan bir yoğunluğu varsayar; bu yüzden aynı nominal onstaki sıkı, bitkisel tabaklanmış bir omuz bölgesiyle yumuşak bir giysilik deri kumpasta aynı ölçüyü vermez. Ayrıca neredeyse her zaman tek bir sayı değil, bir aralık görürsünüz. Kalın daha iyi demek değildir: yanlış ağırlık, kapanmayan bir cüzdan demektir. Ayrıntılı açıklama: ons ne demek, kalın neden daha iyi değil.
İki alışkanlık neredeyse her şeyi kapsar: yılda iki kez besleyin ve ısıdan uzak tutun. Aşağıdaki rutin yarım saat sürer; kendi parçalarımızda kullandığımız rutin de budur.
Gerisini iki cümle anlatır. Yapın: ıslanan deriyi oda sıcaklığında yavaşça kurumaya bırakın, plastikte değil pamuklu torbada saklayın ve her parça dinlenme günleri bulsun diye parçalarınızı dönüşümlü kullanın. Yapmayın: bir şeyi hızlandırmak için ısı kullanmayın, yüzeyi silikonlu ya da “parlatıcı” spreylerle kapatmayın, cebi aşırı doldurmayın — deri bir esnemeyi sonsuza dek hatırlar.
Daha fazlası: eksiksiz deri bakımı rehberi · saklama, küf ve mevsim değişimi · sertleşmiş deriyi bozmadan yumuşatmak · derinliğe ve yüzeye göre deri çizik giderme · bir lekenin ilk beş dakikası.
Her malzeme farklı bir cevap verir, çünkü her malzemenin yapısı farklıdır. İlk hamleniz, malzemenin kendisinden daha önemlidir.
| Malzeme | Yağmur karnesi | İlk hamle | Asla |
|---|---|---|---|
| Mumlu full grain | Affedicidir. Mum işini yapıyor. | Bastırarak kurulayın, oda sıcaklığında yavaşça kurutun, kuruyunca besleyin. | Her türlü ısı. |
| Anilin full grain | Önce lekelenir, kurudukça eşitlenir. | Bastırarak kurulayın, düz ve yavaş kurutun, sonra besleyin. | Islakken ovalamak. |
| Süet ve nubuk | Islanabilir ama bunu alışkanlık hâline getirmemeli. | Tamamen kurumasını bekleyin, sonra tüylerini süet fırçasıyla kaldırın. | Islakken fırçalamak — tüyleri keçeleştirir. |
| Rugan | Merdivendeki en iyi yağmur performansı. | Dikişleri ve kenarları hemen kurulayın; su oradan sızar. | Parlaklığı söndüren çözücüler ve ısı. Hiçbir zaman beslenemez. |
| Kuzu derisi | İnce, açık gözenekli anilin — çabuk lekelenir, çabuk kurur. | Bastırarak kurulayın ve düz kurutun. | Islakken katlamak ya da sıkmak. |
| Vegan deri (PU) | Yüzeyi süresiz sağlam kalır; plastiktir. | Islak hâlde havada kurumaya bırakmak yerine silerek kurulayın. | Isı. Ve bilin ki onu besleyen bir ürün yoktur. |
Cevapların tamamı: her malzeme tek tek · deri ve su üzerine dürüst rehber · düz deriyi besleyen her şey neden süeti mahveder.
Kurtarmamız istenen derilerin çoğu, iyi niyetle sürülen bir şey yüzünden zarar görmüş.
Kimyasıyla birlikte listenin tamamı: zeytinyağı, vazelin, ıslak mendil — deriye ne sürülmez. İş işten geçtiyse: eski deriyi hayata döndürmek.
Atölyeden dokuz kısa animasyonlu ders — bir deri nasıl yapılanır, nasıl değerlendirilir, bakımı nasıl yapılır, nasıl restore edilir ve nasıl dikilir. İzlemek için bir karta dokunun. Her ders adım adım yazılı olarak burada →
1:00Bir dakikada on üç terim: full grain deriden rejenere deriye kadar deri sınıfları, süet ve nubuk, bitkisel ve krom tabaklama, pull-up, shell cordovan, egzotik deriler, perdahlı kenar ve oz ile kalınlık ölçümü.
0:28Altı hızlı test: gözeneklere bakın, kesik kenarı inceleyin, bir damla su deneyin, bir şeridi perdahlayın, pull-up için bükün ve bir çiziğin kapanıp kapanmadığına bakın.
1:01On yıllarca dayanan bir deri bakımı rutini: fırçalayın, pH dengeli bir temizleyiciyle temizleyin, bakım kremi sürün, havada kurutun, pamuklu torbada saklayın; ayrıca yağ lekesi, süet, sürtünme izi ve solma için çözümler.
1:04Eski bir çantayı yenilemek için on üç adım: derinlemesine temizlik, dikişi söküp yeniden dikme, yıpranmış parçaları değiştirme, kırışıkları nemlendirme, pirinç aksamı temizleme, boya rötuşu, kenarları yeniden kapatma ve mumlama.
0:36İlk çizgiden son düğüme eyer dikişi: pergelle çizgi çekin, düz delin, iğneleri kilitleyin, dikişi atın, gerginliği eşit tutun ve sağlam bitirin.
0:37Profesyonel incelikler: ipin ucunu inceltip mumlayın, dikiş sehpasında çalışın, köşelerde dikiş aralığını ayarlayın, dikiş hattını düzleyin, sonra kenara çizgi çekip perdahlayın.
0:57On bir el aletinden oluşan bir sözlük — hilal bıçak, dikiş zımbası, dikiş sehpası, kenar pah kırıcı, perdah tahtası, inceltme bıçağı, pergel, elmas uçlu biz, Fransız inceltme bıçağı, sıcak çizgi demiri ve tokmak — ve her birinin ne işe yaradığı.
0:56Tezgâhta on üç teknik: hilal bıçakla kesim, katlarda inceltme, düz delme, eyer dikişi, pah kırma, ıslak kalıplama, oluk açma, kutu dikişi, kenar çizgisi, bakır perçin, elmas uçlu biz, bileme ve son kat.
1:36Evde bir deri atölyesi kurmak için on üç adım: tezgâh ve kesim altlıkları, bıçaklar, işaretleme ve delme, dikiş, kenarlar, cetveller, yapıştırıcı, biz, metal aksam, inceltme, bileme ve düzenli bir masa.
En sık sorulan on beş soru, bir iki cümleyle cevaplandı. Dilediğiniz gibi alıntılayın — bu sayfaya bir bağlantı vermeniz teşekkür olarak yeter.
Yüzeye ve kesik kenara bakın. Gerçek deride gözenekler düzensizdir ve hiç tekrar etmez; kesik kenarı sık bir lif keçesidir. Kusursuzca tekrar eden bir desen ya da kesik kenarda görünen kumaş astar, bütün bir deri yerine bir kaplama ya da rejenere bir tabaka olduğunu gösterir.
Full grain deri, derinin yara izleri dahil bozulmamış üst katmanını korur; bu yüzden en sağlam kesimdir ve koyulaşarak patina kazanır. Top grain deride bu yüzey hafifçe zımparalanıp düzgün görünsün diye yeniden kaplanmıştır: daha tutarlı, biraz daha zayıf ve yaşlandıkça çok daha az ilginç.
Hayır. Bu bir kalite vaadi değil, bir sınıf etiketidir — yüzey katmanı alındıktan sonra kalan alt split katmanlar; genellikle dolgu yapılır, kaplanır ve üzerine yapay bir desen basılır. Full grain derinin yalnızca kırışacağı yerde çatlar ve pul pul dökülür. Türkçedeki “hakiki deri” etiketiyle karıştırmayın: o yalnızca gerçek deri demektir.
Deri soyulmaz; kaplama soyulur. Pul pul dökülme, dokunduğunuz yüzeyin düzeltilmiş yüzeyli deri ya da rejenere bir tabaka üzerindeki pigment veya poliüretan olduğunu ve bu filmin bozulduğunu gösterir. Full grain deri ise soyulmak yerine incelir ve kırışır; bu yüzden soyulamaz.
Düzenli kullanılan bir parça için yılda iki kez: nohut tanesi kadar balmumu ya da lanolinli bakım balmı, dairesel hareketlerle yedirilir. Kuru bir kışta ya da sırılsıklam ıslandıktan sonra daha sık; hiçbir şey emmeyen pigmentli deride daha seyrek.
Deri ıslanabilir ve full grain deri yağmuru affeder. Suyu bastırarak alın, parçayı biçimini korusun diye içine kâğıt doldurup oda sıcaklığında yavaşça kurutun, kuruyunca besleyin. Hasarı su değil, ısı verir.
Süet ıslanabilir ama bunu alışkanlık hâline getirmemeli. Tamamen kurumasını bekleyin, sonra tüylerini süet fırçasıyla kaldırın — ıslakken fırçalamak tüyleri keçeleştirir. Süete özel koruyucu sprey kullanmaya değen tek deri ailesi budur; önce görünmeyen bir köşede deneyin.
Yaklaşık 1,6 mm. Fit kare başına bir ons kabaca altmış dörtte bir inç, yani 0,4 mm eder; dolayısıyla onsu iki buçuğa bölün. Sekiz onsluk deri 3,2 mm'dir.
Bitkisel tabaklama, haftalar ya da aylar boyunca ağaç kabuğundan elde edilen bitkisel tanenler kullanır; sonuç sıkı, sıcak kokulu, perdahlanan ve patina kazanan deridir. Krom tabaklama krom tuzlarıyla yaklaşık bir günde biter; sonuç yumuşak, düzgün, suya dayanıklı ve ömür boyu neredeyse hiç değişmeyen deridir.
Renk, liflere işleyen çözünür boyadan gelir; üstünde pigment kaplama yoktur. Her gözenek ve her yara izi görünür kalır, deri nefes alır ve en hızlı patinayı kazanır — ama en kolay iz alan da odur. Yarı anilin ince bir üst kat ekler; pigmentli deri tamamen boyayla kaplıdır.
Yılda iki kez beslenen ve ısıdan uzak tutulan, el dikişi full grain bir çanta onlarca yıllık bir nesnedir — dikişi de çoğu zaman metal aksesuarından uzun yaşar. Kaplamalı ya da rejenere bir çanta iki ile beş yıllık bir nesnedir, çünkü yüzeyindeki film herhangi bir lif yıpranmadan çok önce bozulur.
Hayır. Yemeklik yağlar liflerin içinde ekşir, deriyi eşit olmayan biçimde koyulaştırır ve çıkarılamayan bir koku bırakır. Deri için yapılmış, balmumu ya da lanolin bazlı bir bakım balmı kullanın ve önce görünmeyen bir köşede deneyin.
Anilin ya da mumlu full grain deride yüzey çiziklerinin çoğu sıcak bir parmağın altında kapanır: bir kırığı onarmıyor, yağları ve mumları izin üzerine geri taşıyorsunuz. Daha derin kesikler balm ve sabır ister. Pigmentli deride kaplama kırılmıştır, bu yüzden iz kalır.
Patina, full grain derinin elle temas, ışık ve zamanla kazandığı renk ve parlaklık derinleşmesidir. Hasar değildir — kullanımın kaydıdır ve full grain deriyi almaya değer kılan da budur.
Bir cüzdan için kabaca iki üç hafta, bir çanta için yaklaşık üç ay; sıradan kullanım ve sıcak ellerle. Bunu asla ısıyla, yağla ya da suya batırarak hızlandırmayın: bunlar parçayı, parasını ödediğiniz lif yapısına zarar vererek yumuşatır.
Yazdığımız bütün yazılar, neyi öğrenmek istediğinize göre gruplandı. Her biri tek bir konuyu en dibine kadar ele alıyor.
Sınıfları ayırt etmek, etiket okumak ve bir parçanın değerini anlamak.
Beslemek, saklamak, yumuşatmak ve sorunlu deriyi kurtarmak.
Derinin ne olduğu, nasıl tabaklandığı ve neden öyle davrandığı.
Renk seçmek ve deriyi evde kullanmak.
Parçaların gerçekte nasıl yapıldığı ve ayrıntıların neden önemli olduğu.
Henüz yukarıdaki başlıklara yerleşmemiş yeni konular.
Hâlâ takıldınız mı? Deri Sözlüğü bu sayfadaki her terimi tanımlıyor, deri hakkında sık sorulanlar sayfası elli soruyu daha cevaplıyor; emin olamadığınız bir leke, çizik ya da aileden kalma eski bir parçanız varsa bize bir fotoğraf gönderin. Deri tavsiyesi her zaman ücretsiz — bir çanta satmaktansa sizin bir çantayı kurtarmanızı tercih ederiz.