Kaliteli deri ürün nasıl seçilir: bir ustadan 60 saniyelik kontrol

Deriyi doğru satın almak markaları bilmekle ilgili değildir; kalitenin nerede saklandığını ve nerede işin kolayına kaçıldığını bilmekle ilgilidir. Fabrikalar görünen kısımları kusursuz göstermekte çok başarılıdır; gerçek ise çoğu alıcının hiç bakmadığı altı yerde saklıdır. Bu, her Paz parçasını göndermeden önce yaptığımız kontrolün mağazada uygulanabilir hâlidir.

Sıfırıncı kural: hiçbir şeye dokunmadan önce etiketi okuyun

Geri kalan her şeyi deri sınıfı belirler. Alınacak olan full grain deridir (yüzeyi zımparalanmamış tam deri); top grain deri (üst yüzeyi hafifçe zımparalanmış) resmî, tekdüze bir görünüm istiyorsanız kabul edilebilir. Gururla yalnızca “genuine leather” yazan her şey ise güven veren bir kelimenin arkasına saklanmış en düşük gerçek deri sınıfıdır. (İngilizcede “genuine leather” bir kalite sınıfıdır: üst yüzey alındıktan sonra kalan alt katman; Türkçedeki “hakiki deri” etiketiyle karıştırmayın.) Ürün açıklaması sınıfı hiç belirtmiyorsa en kötüsünü varsayın; iyi deri kullanan ustalar bunu söylemeyi asla unutmaz. (Deri sınıflarının tam rehberi burada.)

60 saniyelik kontrol

1. Sap bağlantıları ve yük noktaları. Çantayı tek sapından kaldırın ve bağlantı yerini izleyin. Sap, bir takviye parçasından geçen dikişle bağlanmış olmalı; ince deriden geçen tek bir perçin geri sayımdır.
2. Dikiş. Eşit aralık, hafif eğim (eyer dikişinin, yani çift iğneyle el dikişinin işareti), inç başına yaklaşık 6–8 ilmek. Kusursuz dik, makine sıklığındaki sıralar da iyidir; ta ki bir ilmek kopana kadar.
3. Yüzey ve koku. Gözenekler düzensiz olmalı; birebir tekrar eden doku, baskıyla yapılmış bir kaplama demektir. Gerçek bitkisel tabaklanmış deri odunsu ve sıcak kokar; plastik kokusu plastik içerik demektir.
4. Metal aksam. Ağırlık dürüstlüktür: dolu pirinç yoğun hissettirir ve elinizde ısınır. Yanınızda bir buzdolabı magneti taşıyın; gerçek pirince yapışmamalıdır. Yapışıyorsa kaplamalı çelik ya da çinkodur; 5–8. yıllarda bozulan parça da odur.
5. Kenarlar. Parçaların birleştiği yere bakın: perdahlı (camsı, cilalanmış lif) ya da temiz boyanmış kenarlar saatlerce emek demektir. Çıplak, tutkal parlaklığında ya da lif lif dağılan kenarlar bütün işin aceleye getirildiğini gösterir.
6. İçi ve altı. Ters çevirin, içine bakın. Bitmiş iç dikişler, iskeletli bir taban, alışveriş çantasının altında ayaklar: fotoğrafı çekilemeyen bu kısımlar, dürüst ustaların para harcadığı, fabrikaların ise harcamadığı yerlerdir.

Altı tehlike işareti: vazgeçin

• En gururlu iddia “%100 genuine leather” ise: söz kılığına girmiş bir uyarıdır.
• Parçanın tamamında kusursuz tekdüze bir yüzey: doğa kendini tekrar etmez.
• Kimyasal ya da vinil kokusu: burun, asla kandırılamayan tek alettir.
• Şüphe uyandıracak kadar hafif: full grain deri ve dolu metal aksam yoğundur; tüy gibi hafif “deri” nadiren deridir.
• Tamir sorusuna cevap yok: satıcı bir askıyı kimin tamir edeceğini söyleyemiyorsa, ürün yenisiyle değiştirilmek üzere tasarlanmıştır.
• Ürün açıklamasında deri sınıfı yok: iyi deri her zaman adıyla anılır; sessizlik de bir sınıftır.

Fabrikalar fotoğrafı kusursuz gösterir. Ustalar alt tarafı kusursuz yapar. Her zaman alt tarafa bakın.

Ürüne göre kontroller

Cüzdan: düz açın; katlanma yeri inceltilmiş (tıraşlanmış) olmalı ki sizinle inatlaşmadan kapansın; kart bölmelerini yapıştırılmış dilimlere göre değil, gerçek dikiş hatlarına göre sayın. Kemer: full grain, tek parça yapım isteyin; “%100 deri” kemerler çoğu zaman bir dolgunun etrafına yapıştırılmış iki ince split (alt katman) deridir ve bir iki yıl içinde tokanın orada çatlar. Çanta: yukarıdakilerin hepsi, bir de fermuar: metal dişler, iki yönde de pürüzsüz kayma; istatistiğe göre her çantada ilk bozulan şey fermuardır. Küçük ürünler (kılıflar, çanta süsleri, tutucular): ustaların hünerini gösterdiği yer burasıdır; ana parçalar kadar iyi kenar işçiliği arayın. Fabrikanın masraf kısmak için en ucuz, sizin de yakalamak için en kolay yeri burasıdır.

Sonra iki soru sorun

Kontrolden ne geçerse geçsin, satıcıya şu iki soruyla bitirin: “Bu hangi sınıf deri ve nasıl tabaklanmış?” ve “Bir şey bozulursa tamir edilebilir mi?” Bir usta ikisine de bir solukta, memnuniyetle cevap verir. Tereddüt de bir bilgidir. (Satıcıya sorulacak soruların tam listesi ve alıcıların sorduğu 33 sorunun daha cevabı Deri SSS sayfamızda.)

Bunların hiçbiri uzmanlık gerektirmez; yalnızca ışığın genellikle düşmediği yerlere altmış saniye bakmak yeter. Daha az alın, daha çok inceleyin; sahip olduğunuz şeyler, ekranda kaydırıp geçtiğiniz şeylerden daha uzun ömürlü olmaya başlar.

Okumaya devam

• Bir deri cüzdan kaç kart almalı ve bir bölme neden yalnızca bir kez esner
• Deri yakma testi: neyi gerçekten kanıtlar, neyi kanıtlayamaz
• Deri hediye nasıl seçilir: iki soru ve ikisine de cevap veren parçalar
• Çanta metal aksamı: metal neden deriden çok önce bozulur
• Deri kalınlığı: bir ons ne demek ve neden kalın olan daha iyi değil
• Perdahlı ve boyalı kenar: ustalar neden önce kenara bakar
• Deri çanta kaç yıl dayanır? Dürüst rakamlar
• Vegan deri mi gerçek deri mi: bir deri ustasından dürüst cevap
• Full grain, top grain, “genuine”: deri etiketleri aslında ne anlatır